Քաղաքական կյանքն սկսում է դառնալ կանխատեսելիորեն ձանձրալի: Ազատության հրապարակը կորցնում է իրականության զգացողությունը` վերջին օրերի հանրահավաքների և իրավիճակի անմիջական գնահատականը: Կա՛մ անհուսալիորեն հին մտածողություն` հին կոչերով, որն ապացուցել է իր անօգտակարությունը, կա՛մ անհուսալիորեն հպարտ մտածողություն, թե երկրի պորտը իրենք են, որ կան, ու մնացածը սպասարկող անձնակազմ են, պիտի կատարեն իրենց հանձնարարությունները: Իսկ իրականության զգացողությունը հաջողության գրավական է բոլոր պարագաներում:

Սերժ Սարգսյանը վերադարձավ Մոսկվայից: Մոսկվան ակնհայտորեն գոհ էր նրանից: Բրյուսելից էլ վերադարձավ: Իսկ Բրյուսելն այնքան էր գոհ, որ Մարտենսը հերթական անգամ մեղադրվեց ՀՀԿ «գրվելու» մեջ: Ավելին` լուրեր հասան, թե Եվրոպան «գտել» է, որ Րաֆֆին անկանխատեսելի է (շա՜տ), ու, որպես պրոյեկտ, ոչ մի փշուր արևմտյան ոգի չի պարունակում. թող ամերիկացիք ու ռուսները դարդ անեն էդ ամենի շուրջ` մտածել էր Եվրոպան:

Կարելի էր կարծել` նոր աշխարհակարգ կերտելու ճամփին ահագին հնացել էր ոչ անհայտ Ջին Շարպի տեսությունը, որն իր փայլուն գործարկումն ապրեց ԽՍՀՄ-ի փլուզման օրերին, հետո էլ Մայդանում և վրացական «վարդերի», զուգահեռ` հարավսլավական «բուլդոզերների», ղրղզական «կակաչների» և «ուղտերի» հեղափոխությունների ժամանակ: Մանավանդ որ, «արաբական գարունը» քիչ էր մնացել ղեկավարելի քաոսը «նետեր ձորը»։

ՈՒրբաթ օրը տեղի ունեցած ընդդիմադիր միտինգի հիմնական ինտրիգը Րաֆֆի Հովհաննիսյանի սպասվելիք արձագանքն էր` ԵԺԿ նախագահ Վիլֆրեդ Մարտենսի հնչեցրած բավականին կոշտ մտքերին: Հաջորդ ինտրիգը հարցի պատասխանն էր` այդ ամենից հետո դուրս գալո՞ւ է «Ժառանգությունը» ԵԺԿ-ից, ինչպես կանխավ ասել էր:

Երկու օր է, ինչ հանրության ակտիվ հատվածի համար անակնկալ է դարձել Ազատության հրապարակում Նիկոլ Փաշինյանի կողմից ստվերային կառավարության կազմի հրապարակումը, որում տեղ են գտել արվեստագետների, հանրային գործիչների, լրագրողների, փաստաբանների, նախկին պաշտոնյաների, տարբեր կուսակցություններ ներկայացնող քաղաքական գործիչների անուններ:

Երեկ ԱԺ-ում ամենապահանջվածը «ԱԺ կանոնակարգ-օրենքն» էր: Նիստի սկիզբը քաոսային էր, ու իրավիճակը հնարավոր էր փրկել միայն օրենքի կիրառմամբ: ՈՒ մինչ ԱԺ խոսնակն ու փոխխոսնակը «Ժառանգություն» խմբակցության քարտուղարին էին մի կերպ սաստում (ընդ որում` անհաջող), որպեսզի շարունակեն նիստի աշխատանքը, ՀՀԿ-ից Մանվել Բադեյանի նյարդերը տեղի տվեցին: Այս անգամ, ի տարբերություն նախորդների, ԱԺ ղեկավարությունը ճիշտ պահին կողմնորոշվեց և անջատել տվեց խոսափողը, քանի որ վարման կարգին չէր առնչվում Զարուհի Փոստանջյանի ելույթը:

Մարտի 16-ին «Ինտեգրում և զարգացում» հետազոտական, վերլուծական, հասարակական կազմակերպությունը քառակողմ կոնֆերանս էր կազմակերպել «Եվրասիական ինտեգրման տնտեսական ասպեկտները և Հայաստանը» թեմայով` Հայաստանի, Ռուսաստանի, Բելառուսի և Ղազախստանի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ: Կոնֆերանսին ներկա էին ԱԺ փոխնախագահ Հերմինե Նաղդալյանը, գիտության, կրթության, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Դավթյանը, էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Դավթյանը, չորս երկրների բարձրաստիճան պետական պաշտոնյաներ ու գիտնականներ:

ՍԱՄՎԵԼ ՆԻԿՈՅԱՆ (ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր) -Մարտի 1-ի դեպքերն ուսումնասիրող հանձնաժողով է կրկին ստեղծվելու: Որպես նախկին հանձնաժողովի նախագահ, Ձեր ակնկալիքներն ինչպիսի՞ն են: Կկարողանա՞ն հասնել այնպիսի արդյունքների, ինչը ձեզ չհաջողվեց: -Ցանկացած հանձնաժողովի, որը դեռ չի ստեղծվել, գնահատական տալը ճիշտ չէ: Կհայտնեմ անձնական տեսակետ: Նորմալ եմ վերաբերվում ցանկացած ձևավորվող հանձնաժողովի: Ըստ էության, այդ հարցով երեք հանձնաժողով է գործել, սա չորրորդն է:

Հարավային Կովկասում շարունակվում է սպառազինությունների մրցավազքը, և խոշոր պետություններն ակտիվորեն նպաստում են դրան։ Սակայն եթե Հայաստանը, մեծացնելով իր ռազմական հզորությունը, միանգամայն հասկանալիորեն հայտարարում է, որ շահագրգռված չէ նոր պատերազմով, ապա Ադրբեջանն ու Վրաստանը ջանում են արտաքին աշխարհին ամեն կերպ համոզել, թե սպառազինությունների մրցավազքը խթանում են հարևան ագրեսոր պետությունները։ Ընդ որում, եթե Վրաստանը քչից-շատից չափավոր դիրք է պահպանում, ապա Ադրբեջանը միանգամայն բացահայտորեն ազդարարում է քաղաքական հեռանկարի վերաբերյալ իր պատկերացումների ագրեսիվ էությունը։

Րաֆֆի Հովհաննիսյանի հացադուլ հայտարարելուց հետո երեկ ԱԺ-ի առաջին քառօրյան էր: Սպասվում էր, որ ընդդիմադիր խմբակցությունները, ինչպես ընտրություններից հետո արագ-արագ հրապարակ վազեցին ու հայտարարեցին, թե ժողովրդի կողքին են, այլ խոսքով` Րաֆֆիի հետ, պետք է ակտիվ ելույթներ ունենան: Սակայն պարզվեց, որ Րաֆֆիի հետ չեն ոչ միայն ՀՅԴ-ն ու ՀԱԿ-ը, այլև իր «ձեռամբ» խորհրդարան գործուղված հինգ պատգամավորներից երեքը: «Ժառանգությունը», «իրավատեր ու պահանջատեր» յուր խմբակցության ղեկավարով ու քարտուղարով, միայնակ էր: